Nasi partnerzy

  • Instal-mont
  • Autokompleks
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image

Fotoreportaże

  • Wycieczka na Zamojszczyznę - dzień 2 - Zwierzyniec, skansen w Guciowie, Szumy nad Tanwią - fot. red. J.Dębiec i P.Kumorek
  • Wycieczka na Zamojszczyznę dzień 1 - Zamość, Szczebrzeszyn - fot. red.J.Dębiec
  • Skodomania - zajawki z I Ogólnopolskiego Zlotu fanów pojazdów marki Skoda - 8-10. września 2017 - Kąpielisko
  • Uroczystości 150-lecia Powiatu Brzeskiego - sesja naukowa rozpoczynająca trzydniowe obchody - fot. red. J.Dębiec
  • Międzynarodowy Raj Historyczny Polski - przystanek na rynku w Czchowie - fot. J.Dębiec
  • Archiwum

Będzieszyna

Administrator.

PREZENTACJA MIEJSCOWOŚCI - PUBLIKACJA "CZAS CZCHOWA" 2003

AKTUALIZACJA FUNKCJI ORAZ DANYCH OSOBOWYCH DN. 03.10.2013.

Powierzchnia sołectwa 2 km2

146 mieszkańców

32 budynki mieszkalne

 

Sołtys wsi:

Tadeusz Dziedzic, zam. Będzieszyna

Radni Gminy Czchów reprezentujący Będzieszynę, Piaski-Drużków i Wytrzyszczkę: Ryszard Gałek z Piasków Drużkowa

Parafia Tropie - tel. (0) 184 403 076 – powiat sądecki

Proboszcz parafii - ks. Andrzej Piórek

Na terenie Będzieszyny znajdują się 4 przydrożne kapliczki, przy których mieszkańcy zbierają się na „majówki’’, „drogi krzyżowe’’. Dzieci uczęszczają do PSP w Wytrzyszczce i Gimnazjum w Czchowie. Najmniejsza miejscowość gminy (jw. 149-ciu mieszkańców), usytuowana na wzniesieniu o nazwie Będzieszyn (352,6m n.p.m.) nad zachodnim brzegiem Jeziora Czchowskiego. Miejscowości wybitnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, również obszar łowiecki. Myśliwi mają tu dwa punkty obserwacyjne, tzw. ambony po dwóch stronach wzgórza. Brak zakładów usługowych oraz innych form działalności gospodarczej, sprawia wrażenie obszaru serwiwalowego. Ekologicznie czysta miejscowość – na leśnych stokach przy brzegach potoków można spotkać synonim obszaru ekologicznego, salamandrę plamistą. Nic też dziwnego, że tereny te cieszą się zainteresowaniem inwestorów prywatnych, nabywających działki w celach rekreacyjnych Obecnie w Będzieszynie więcej jest działek rekreacyjnych (ponad 100) niż gospodarstw rolnych (22 gospodarstwa typowo rolne, ale nie stanowiące jedynego dochodu rodziny). Miejscowość graniczy od północnego zachodu z Czchowem, a od południa z Wytrzyszczką. Wschodnią granicę Będzieszyny stanowi Jezioro Czchowskie, a właściwie Jezioro znajduje się na terenie byłej Będzieszyny i Wytrzyszczki. Należy też wspomnieć, iż Będzieszyna posiada sieć gazu ziemnego, wodociągu i linię telefoniczną. Ważniejsze drogi mają nawierzchnię asfaltową.

 

Rys historyczny

 

Układ topograficzny terenów obejmujących dzisiejszą wieś Będzieszyna nie sprzyjał osadnictwu i rozwojowi rolnictwa. Pierwsza wzmianka źródłowa dotyczy 1403 roku, kiedy to część wsi jest w posiadaniu szlacheckim, jako własność Doroty z Będzieszyny. Od 1421 roku wieś jest własnością rodową Chebdów z Tropia wraz z zamkiem Tropsztyn w Wytrzyszczce. W tym okresie dokumenty wymieniają wielu współwłaścicieli wsi lub jej części. Chebdowie są właścicielami do roku 1520. Wtedy to posiadłość ich (w tym Tropsztyn i Będzieszynę) skonfiskował za niestawienie się Andrzeja Chebdy i jego bratanka Jana na wyprawę wojenną. Nadano te dobra Sylwestrowi Ożarowskiemu podkomorzemu królewskiemu. W roku 1535 Piotr Kmita, właściciel zamku w Wiśniczu, kupuje opustoszały zamek Tropsztyn z przynależnymi doń wsiami w tym Będzieszyną. W dokumentach średniowiecznych spotykamy nazwy poszczególnych części wsi, m. in. siedlisko zwane Dunajkowskim, las Głowacz (dziś w Wytrzyszczce), las Leszka oraz przysiółek Osmańskie. Ta ostatnia nazwa wiąże się zapewne z Jakubem Ossmanem, który jest mieszkańcem Będzieszyny w roku 1536. Będzieszyna w różnych okresach swej historii występuje jako przysiółek Wytrzyszczki. W początkach swego istnienia - tak jak obecnie – jest wsią samodzielną. Dokumenty z roku 1433 wymieniają jako sołtysa Stanisława z Będzieszyny. Obecny sołtys wsi uzupełnia informacje, iż przez lata okupacji Będzieszyna miała sołtysa, był nim pan Klockiewicz (ciekawostka - teść sołtys Czchowa), od 1945 roku sołtysem był Michał Suchanek, po jego śmierci Będzieszyna doczekała się swojego sołtysa dopiero w roku 1994. Jest nim do chwili obecnej Tadeusz Dziedzic (trzecia kadencja). Będzieszyna ma też swojego przedstawiciela w Radzie Gminy (jw.), którym od lat jest Eugeniusz Szot (szósta kadencja). Od roku 2002 wsie Piaski-Drużków, Wytrzyszczka i Będzieszyna reprezentuje dwóch radnych, obok w/w wieś reprezentuje pani Helena Motak z Wytrzyszczki. Budowa zapory na Dunajcu w Czchowie (1938-48) powoduje, że część wsi (przypuszczalnie siedliska Dunajkowskim) zostają zalane wodami Jeziora Czchowskiego. Na ziemiach Polski nie spotykamy innej miejscowości o nazwie Będzieszyna. Jest to dziś najmniejsza wieś gminy Czchów. Pięknie położona na wzgórzach nad jeziorem, jest idealnym miejscem na długie spacery dla mieszkańców Czchowa i turystów. Ponieważ przez miejscowość przechodzi sieć dróg lokalnych asfaltowych, jest to idealne miejsce dla rowerzystów. Będzieszynę przecina jedna z trzech tras rowerowych, biegnąca z Kozieńca przez Będzieszyn (wzniesienie) z pięknym punktem widokowym na Jezioro Czchowskie i całą okolicę; aż do zamku Tropsztyn w Wytrzyszczce i pętlą „wraca’’ do Będzieszyny, tu lasami ponownie do Czchowa. Ta trasa nie jest jeszcze do końca oznakowana.

 

Przy tej okazji parę słów o Tropiu…

 

Pustelnia w Tropiu nad Dunajcem, którą kiedyś zamieszkiwał Świerad (pustelnik, pędzący tu swój ascetyczny żywot ok. X w.-u początków chrześcijaństwa), dziś Święty-stała się miejscem jego kultu. Wieś Tropie nazwano „Święty Świerad’’ (Sanctus Sveradus). Ufundowanie tutejszego kościoła przypisuje się Kazimierzowi Odnowicielowi w 1045 roku. Wybudowany został na skale nad Dunajcem, na zboczu której rósł legendarny dąb, będący pierwszym schronieniem św. Świerada. Zabezpieczony pień tego drzewa można jeszcze dziś zobaczyć. Ów romański kościół w Tropiu jest jednym z najstarszych w Polsce. Jest materialnym śladem pierwszych w Polsce misji chrześcijańskich, których dzieckiem był św. Świerad i św. Benedykt-patroni Kościoła. W ciągu swej, prawie już tysiącletniej historii, ta romańska świątynia przeobrażała się doznając z jednej strony zniszczeń (najazdy tatarskie w XIII wieku, dewastacja okresu reformacji), z drugiej zaś wzbogacając się o dzieła sztuki kolejnych epok (do najstarszych z tych dzieł należą romańskie freski pochodzące z pierwszej połowy XII wieku). Jej wielkim skarbem są relikwie św. Świerada, pochodzące z Nitry, gdzie znajduje się grób obu świętych. Z tego samego miejscowego kamienia, z którego zbudowany jest kościół, powstał współcześnie prawie dwustumetrowy kamienny Różaniec Polskich Świętych. Różaniec ten otacza kościelne wzgórze, a wykonany został w 1998 roku z okazji obchodów tysiąclecia pobytu św. Świerada w Tropiu, datowanego na rok 998. W tym właśnie roku, jak podaje J. Długosz w swej „Historii Polski’’, Dwaj mężowie […], Świerad, który nad rzeką Dunajcem w pobliżu miasta Czchowa […] zamieszkiwał erem pod skałą, który do dziś jeszcze widzimy i w którym przez wiele lat zmagał się dla Chrystusa, i Benedykt – obydwaj prowadzący życie pustelnicze – wyszedłszy z Polski udali się do Panonii. W miejscu owego eremu pod skałą dziś spotykamy kapliczkę wystawioną w XIII wieku, a niedaleko niej – źródełko św. Świerada, którego woda, jak się uważa, ma moc leczniczą. Od tego źródełka powracamy do kościoła drogą powstałą z okazji 900-lecia kanonizacji św. Świerada i św. Benedykta. Jest nią tak zwana Kalwaria Polskich Świętych (…)

(Przy okazji opracowywania mat. o Wytrzyszczce ukaże się dalsza część dotycząca historii Tropia, również parafii Wytrzyszczki- przyp. red.)

Najważniejszym problemem jaki nurtuje wieś Będzieszynę są drogi. Większość terenów jest tu nierównych, wiele wzniesień i spadków dróg, część leśnych; ważne jest utrzymanie ich w dobrym stanie. Mieszkańcy mają daleko do sklepów, przystanków komunikacyjnych, szkół i kościoła parafialnego w Tropiu (po drugiej stronie Dunajca gdzie kursuje prom). Od wschodniej strony Będzieszynę zamyka Jezioro Czchowskie, dlatego fakt poszerzenia pasa drogowego na skutek działań przy odmulaniu Jeziora (najbliższa przyszłość) jest dla mieszkańców bardzo ważny, tym bardziej, że wiele osób liczy na zatrudnienie przy pracach, które planowane są na wielką skalę, również po zakończeniu inwestycji (powstanie nowych punktów usługowych). Mieszkańcy Będzieszyny to bardzo aktywna społeczność wiejska. Nawiązała się współpraca pomiędzy stałymi mieszkańcami i przyjezdnymi, którzy wykupili działki na terenie Będzieszyny. Przyjezdni chętnie pomagają, włączają się w sprawy bieżące wsi, nawet nie bezpośrednio ich dotyczące. Ludzie mieszkający w Będzieszynie, czy na Będzieszynie, bo tak potocznie się mówi, są szczególnie religijni. Co tylko potwierdza fakt, iż z tej miejscowości pochodzą ks. Jarosław Maślanka, siostra Jadwiga Słabosz, siostra Maria Pawlik i siostra Danuta Pawlik, co jest powodem niekłamanej dumy. Z tej też miejscowości pochodzi rodzina zmarłego (w styczniu 2002r.) dra nauk medycznych Czesława Bryniaka. Ten znany lekaż pomagał dzieciom i dorosłym na całym świecie (kształcił się i leczył również za granicą). Posiadał ogromną wiedzę. Swoim niekonwencjonalnym stylem życia oraz sposobem leczenia wzbudzał kontrowersje, szczególnie w środowisku lekarskim. Na pewno jednak rozsławił Będzieszynę szeroko w świecie. Mieszkał i pracował w Krakowie, ale wracał na weekendy do swej Będzieszyny, gdzie jest Jego rodzinny dom, tu leczył swoich najmłodszych pacjentów z okolicy. Będzieszyna miała swojego „znachora” tak określali go ludzie nie rozumiejący Jego sposobów leczenia. I na pewno tutaj nikt o nim nie zapomni.

 

 

 

Oprac. Joanna Dębiec

przy wykorzystaniu Historii Będzieszyny wg H. Kornasia,

opracowania „Oblicze Ziemi Czchowskiej” Wandy

Wilmańskiej i informacji podanych przez Radnego Wsi

Eugeniusza Szota i sołtysa Tadeusza Dziedzica

 

 

Ciekawostka:

Gospodarstwo Państwa Bryniaków należało do jed-

nychz większych Będzieszyny, sady i stawy otaczające dom były słynne na całą okolicę – tereny obecnie zalane wodami Jeziora.